Lịch sử đấu tranh chống giặc ngoại xâm của nhân dân ta là một trang sử vẻ vang với rất nhiều những sự kiện, mốc son chói lọi được vinh danh muôn thuở. Bên cạnh những chiến thắng lẫy lừng năm châu chấn động địa cầu thì có rất nhiều những hy sinh, mất mát do sự tàn khốc của chiến tranh và sự tàn bạo của kẻ thù mang lại, mà điển hình cho sự độc ác đó chính là các nhà tù: nơi giam giữ các chiến sĩ  yêu nước. Nhân kỷ niệm 91 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 – 3/2/2021), để tri ân các anh hùng liệt sỹ và nhắc nhở thế hệ trẻ về lịch sử vẻ vang của dân tôc, xin trân trọng giới thiệu đến quý bạn đọc quyển sách “Nhà lao Cây Dừa” của nhà văn Chu Lai.

Nhà lao Cây Dừa là một trong những trại giam quy mô đã có từ thời thực dân Pháp đến thời Mỹ ngụy, là nơi chỉ dành riêng cho tù binh chiến tranh khắp các miền của đất nước dồn về, có lúc lên đến 40.000 tù binh. Với ý đồ cách ly mọi quan hệ với xã hội bên ngoài, chúng đặt địa điểm nhà lao nằm sát mũi đất phía nam của huyện đảo Phú Quốc. Nhà lao Cây Dừa là nơi quân thù tập trung nhiều nhất những tên khát máu tàn bạo, thâm hiểm và hèn hạ nhất. Chúng dùng mọi thủ đoạn để tra tấn, đánh đập tù nhân hòng làm lung lạc ý chí cũng như kiệt quệ về thể chất của các tù binh cộng sản. Chúng tra tấn, phân hóa, đàn áp, hành hạ không thiếu một thủ đoạn tàn bạo nào, nhất là mỗi khi chúng thua trên chiến trường quân sự. Tuy nhiên, với ý bất khuất, kiên cường, dũng cảm và thông minh, anh em tù nhân đã đối phó lại chúng bằng mọi cách để tiếp tục giành chiến thắng.  Dưới ngòi bút của nhà văn Chu Lai, chúng ta sẽ hình dung được cái nhìn tổng thể về nhà lao Cây Dừa, sự thâm độc, tàn bạo và man rợ của những tên tay sai đế quốc Mỹ, đặc biệt là khí phách hiên ngang của những chiến sĩ cách mạng trung thành.

Lý do để nhà văn Chu Lai viết nên tác phẩm này, bên cạnh tính chất nghề nghiệp còn là ánh mắt trăn trở, day dứt của một người phụ nữ có chồng mất tích tại nhà lao Cây Dừa. Đến bây giờ người đàn bà đó dù đã có gia đình mới nhưng vẫn chưa thể biết được chồng cũ của mình vẫn còn sống hay đã hy sinh? Một lý do nữa quan trọng hơn là tác giả cảm thấy buồn trước sự thờ ơ, lãng quên của một bộ phận giới trẻ đối với lịch sử hào hùng của dân tộc mà điển hình là người con trai lớn của ông “thế mà tụi con cứ tưởng chỉ có Côn Đảo mới là đảo tù. Buồn cười nhỉ”. Buồn cười đến đau lòng! Thế là ông quyết định làm một chuyến hành trình ra phú Quốc,  để làm gì thì đọc xong tác phẩm này bạn đọc sẽ hiểu!

Đây là một ký sự lịch sử. Câu chuyện có thật, địa danh có thật, con người có thật và thời gian là có thật, hoàn toàn không hư cấu. Hy vọng chúng ta, những người trẻ của đất nước, tương lai của đất nước sẽ không bao giờ quên lịch sử của dân tộc và sẽ xứng đáng với những hy sinh xương máu của cha ông.

Sách hiện đang có tại Thư viện tỉnh Bình Dương. Mong quý bạn đọc sẽ đọc và cảm nhận được những ý nghĩa cũng như giá trị mà tác giả muốn truyền đạt trong tác phẩm này.